In Nederland is iedereen verplicht een basisverzekering af te sluiten — dat is vastgelegd in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Het basispakket is bij alle verzekeraars gelijk, maar de premie, de service en de aanvullende pakketten verschillen wel. Wie goed vergelijkt, betaalt niet meer dan nodig voor precies dezelfde basiszorg.
Het basispakket: overal hetzelfde
De inhoud van het basispakket wordt elk jaar vastgesteld door de overheid. Huisartsenzorg, ziekenhuiszorg, medicijnen op recept, kraamzorg, ambulancevervoer — het zit er allemaal in. Op de dekking kunt u dus niet vergelijken. Wel op deze punten:
- Premie — elke verzekeraar stelt zijn eigen premie vast, ook al is de basisdekking identiek. Vergelijk de jaarpremie, niet alleen het maandbedrag.
- Naturapolis vs. restitutiepolis — bij een naturapolis bent u gebonden aan gecontracteerde zorgverleners, bij een restitutiepolis kunt u naar elke zorgverlener (ook zonder contract)
- Klantenservice — bereikbaarheid, digitale mogelijkheden, declaratieverwerking
- Vrije artsenkeuze — hoeveel zorgverleners zijn gecontracteerd in uw regio?
Naturapolis of restitutiepolis?
Een naturapolis is doorgaans de goedkopere keuze. Maar als u specifieke zorgverleners hebt die niet gecontracteerd zijn (een bepaalde fysiotherapeut, psycholoog of ziekenhuis), kan een restitutiepolis of combinatiepolis verstandiger zijn. Bij een naturapolis krijgt u bij een niet-gecontracteerde zorgverlener namelijk vaak maar een deel vergoed. Vraag dus vóór het overstappen na of uw eigen zorgverleners een contract hebben met de nieuwe verzekeraar.
Aanvullende verzekeringen: maatwerk
Naast het basispakket kunt u een aanvullende verzekering afsluiten. Dit is niet verplicht, maar voor veel mensen wel zinvol. Basis en aanvullend hoeven niet bij dezelfde verzekeraar te zitten. Populaire aanvullende dekkingen zijn:
- Tandartskosten — voor volwassenen grotendeels niet in het basispakket (uitzondering is onder meer chirurgische tandheelkundige hulp)
- Fysiotherapie — het basispakket dekt pas vanaf de 21e behandeling bij chronische aandoeningen
- Brillen en lenzen
- Alternatieve geneeswijzen (acupunctuur, osteopathie)
- Preventieve zorg (sportmedisch onderzoek, vaccinaties)
De kunst is om een aanvullend pakket te kiezen dat past bij uw persoonlijke zorggebruik. Gaat u jaarlijks naar de tandarts en draagt u een bril? Dan is een aanvullend pakket met tandarts- en optiekdekking waarschijnlijk voordeliger dan alles zelf betalen. Bent u jong en gezond? Dan is het basispakket vaak voldoende.
Eigen risico: verplicht en vrijwillig
Het verplicht eigen risico is in 2026 385 euro per jaar (bron: Rijksoverheid). Dat betaalt u zelf voordat de verzekeraar begint te vergoeden. U kunt het vrijwillig verhogen met 100, 200, 300, 400 of 500 euro — in totaal dus maximaal 885 euro. Hoe hoger uw vrijwillig eigen risico, hoe lager uw premie. Maar alleen als u weinig zorg gebruikt — anders betaalt u meer dan u bespaart. Voor huisartsenzorg betaalt u geen eigen risico, en kinderen tot 18 jaar betalen helemaal geen eigen risico. Het bedrag voor het volgende jaar maakt de overheid apart bekend: controleer het op rijksoverheid.nl voordat u uw vrijwillig eigen risico kiest.
Wanneer en hoe overstappen?
U kunt elk jaar per 1 januari overstappen naar een andere zorgverzekeraar. Deze data bepalen het overstapseizoen:
| Moment | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Vóór 12 november | Verzekeraars publiceren premies en polisvoorwaarden voor het nieuwe jaar |
| Uiterlijk 31 december | Nieuwe zorgverzekering afsluiten; uw nieuwe verzekeraar zegt de oude automatisch op |
| 1 januari | De nieuwe polis gaat in |
| Tot 1 februari | Hebt u zelf vóór 1 januari opgezegd? Dan kunt u tot 1 februari een nieuwe polis afsluiten, met terugwerkende kracht tot 1 januari |
Bron: Rijksoverheid — overstappen naar een andere zorgverzekeraar.
Voor de basisverzekering geldt een acceptatieplicht: elke zorgverzekeraar moet u accepteren, ongeacht uw gezondheid of leeftijd. Voor aanvullende verzekeringen geldt die plicht niet: de verzekeraar mag u weigeren. Zeg uw huidige aanvullende verzekering daarom pas op als de nieuwe verzekeraar u heeft geaccepteerd.
Vergelijkingssites voor zorgverzekeringen
Independer, Zorgwijzer, Poliswijzer en Pricewise zijn de bekendste vergelijkingssites. Ze geven een goed overzicht, maar houd er rekening mee dat niet elke verzekeraar op elke site staat. Vergelijk op minimaal twee sites en lees daarna de polisvoorwaarden op de website van de verzekeraar zelf — daar staat wat er precies vergoed wordt.