Als werknemer bouwt u automatisch bescherming op via de WIA. Als zzp'er heeft u die luxe niet. Wordt u ziek of raakt u arbeidsongeschikt, dan valt uw inkomen weg — soms van de ene dag op de andere. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is voor veel zelfstandigen het verschil tussen een tijdelijke tegenslag en een financiële ramp.
Waarom is een AOV voor zzp'ers zo belangrijk?
De cijfers spreken voor zich: jaarlijks wordt ongeveer 5 procent van de beroepsbevolking langdurig ziek. Als zzp'er heeft u bij arbeidsongeschiktheid geen recht op loondoorbetaling, Ziektewet of WIA. U valt direct terug op uw eigen spaargeld — of op een bijstandsuitkering na de vermogenstoets.
Toch heeft ruim de helft van de zzp'ers in Nederland géén AOV. De belangrijkste reden: de premie. Een AOV is niet goedkoop, maar het alternatief — geen inkomen bij ziekte — is vele malen duurder.
Wat dekt een AOV?
Een AOV keert een maandelijks bedrag uit als u door ziekte of een ongeval niet (volledig) kunt werken. U kiest zelf:
| Keuze | Opties | Invloed op premie |
|---|---|---|
| Verzekerd bedrag | € 15.000 - € 60.000 per jaar | Hoger bedrag = hogere premie |
| Eigenrisicoperiode (wachttijd) | 14 dagen - 2 jaar | Langere wachttijd = lagere premie |
| Eindleeftijd | 55 - 67 jaar | Hogere eindleeftijd = hogere premie |
| Criterium | Beroepsarbeidsongeschiktheid of passende arbeid | Beroeps = hogere premie |
Beroepsarbeidsongeschiktheid vs. passende arbeid
Dit is de belangrijkste keuze bij het afsluiten van een AOV, en veel zzp'ers snappen het verschil niet goed:
- Beroepsarbeidsongeschiktheid — u krijgt een uitkering als u uw eigen beroep niet meer kunt uitoefenen. Een timmerman die zijn arm breekt, krijgt een uitkering ook al kan hij administratief werk doen.
- Passende arbeid — u krijgt alleen een uitkering als u geen enkel passend werk meer kunt doen. Die timmerman met een gebroken arm krijgt dan mogelijk geen uitkering, omdat hij ander werk zou kunnen doen.
Beroepsarbeidsongeschiktheid biedt de beste bescherming, maar is ook de duurste optie. Voor fysiek zware beroepen is het sterk aan te raden.
Wat kost een AOV?
De premie hangt af van uw beroep, leeftijd, gekozen dekking en gezondheid. Een indicatie:
- ZZP'er in administratief beroep, 35 jaar: € 150-300 per maand
- ZZP'er in fysiek beroep, 35 jaar: € 250-500 per maand
- ZZP'er 50+: premies kunnen oplopen tot € 500-800 per maand
De premie is fiscaal aftrekbaar als beroepskosten, wat het nettobedrag flink drukt. Reken de nettopremie uit voordat u besluit dat het te duur is.
De verplichte AOV voor zzp'ers
De overheid werkt al jaren aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen. Het plan is om dit via het UWV te organiseren, met een premiebedrag dat aanzienlijk lager ligt dan commerciële AOV's. De verwachte invoering is meermaals uitgesteld. Op dit moment (2026) is de verplichte AOV nog niet ingevoerd, maar wordt verwacht dat het er komt.
Wacht u hierop? Dat is een risico. Zolang de verplichte AOV er niet is, staat u er zonder eigen verzekering alleen voor.
Alternatieven voor de klassieke AOV
De premie van een reguliere AOV is voor veel zzp'ers een drempel. Er zijn alternatieven, elk met eigen voor- en nadelen:
- Broodfonds — onderlinge regeling met andere zzp'ers. Goedkoper, maar maximaal 2 jaar dekking.
- Schenkkring — vergelijkbaar met een broodfonds, maar zonder juridische verplichtingen.
- Verzuimverzekering via collectief — sommige brancheorganisaties bieden collectieve AOV's aan met lagere premies.
- Zelf sparen — een financiële buffer opbouwen. Biedt geen zekerheid bij langdurige ziekte.