Eigen risico 2026: wat is het en hoeveel is het?
Het eigen risico is het bedrag dat je zelf betaalt voordat je zorgverzekering de kosten vergoedt. In 2026 is het verplicht eigen risico vastgesteld op 385 euro per jaar — hetzelfde als in 2025. Dit geldt voor alle verzekerden van 18 jaar en ouder.
Zodra je 385 euro aan zorgkosten hebt betaald in een kalenderjaar, vergoedt je zorgverzekering de rest van de vergoede zorgkosten (tot het maximum van je polis). Huisartsbezoeken, verloskunde en jeugdzorg zijn altijd vrijgesteld van het eigen risico.
Plannen voor afschaffing eigen risico in 2026
Het kabinet-Schoof (2024-2028) heeft plannen aangekondigd om het huidige systeem van eigen risico te herzien. De plannen bevatten:
- Verlaging naar 165 euro per jaar voor mensen met chronische aandoeningen (gepland voor 2027)
- Afschaffing van het eigen risico bij chronische zorg op de lange termijn
- Verhoging van de zorgtoeslag voor mensen met lage inkomens ter compensatie
- Geen volledige afschaffing op korte termijn — het systeem blijft bestaan om overconsumptie van zorg te beperken
Belangrijke nuance: "afschaffing eigen risico" zoals besproken in politieke debatten betreft een stapsgewijze verlaging voor specifieke doelgroepen, niet een onmiddellijke complete afschaffing. De wetgeving is nog in behandeling bij de Tweede Kamer.
Wie is vrijgesteld van het eigen risico?
| Zorg | Vrijgesteld? |
|---|---|
| Bezoek aan de huisarts (incl. visites) | Ja, altijd |
| Verloskundige zorg en kraamzorg | Ja, altijd |
| Jeugdzorg (tot 18 jaar) | Ja, volledig vrijgesteld |
| Ketenzorg chronische ziekten (diabetes, COPD) | Gedeeltelijk (afhankelijk van polis) |
| Ziekenhuisopname | Nee — telt mee voor eigen risico |
| Medicijnen op recept | Nee — telt mee voor eigen risico |
| Fysiotherapie (eerste 20 behandelingen) | Nee — telt mee voor eigen risico |
Vrijwillig eigen risico: besparen op premie
Naast het verplichte eigen risico van 385 euro kun je in 2026 kiezen voor een vrijwillig eigen risico van 100, 200, 300, 400 of 500 euro extra. In ruil daarvoor betaal je minder maandelijkse premie:
| Vrijwillig eigen risico | Premiekorting | Totaal eigen risico |
|---|---|---|
| 100 euro extra | Gemiddeld 96 €/jaar | 485 €/jaar |
| 200 euro extra | Gemiddeld 175 €/jaar | 585 €/jaar |
| 300 euro extra | Gemiddeld 228 €/jaar | 685 €/jaar |
| 500 euro extra | Gemiddeld 300 €/jaar | 885 €/jaar |
Een vrijwillig eigen risico is alleen voordelig als je weinig zorgkosten maakt en zeker weet dat je het maximale bedrag kunt betalen als dat nodig is.
Tips om zorgkosten te beperken
- Vergelijk zorgverzekeringen voor 31 december — de overstapperiode is 1 november tot 31 januari
- Controleer de zorgtoeslag via de Belastingdienst — in 2026 tot 1 624 €/jaar voor lage inkomens
- Collectieve verzekering via werkgever of gemeente kan 5-15 % korting geven op de premie
- Groepspolis via vakbond (FNV, CNV) of patiëntenvereniging voor korting en betere vergoedingen
- Restitutiepolis vs. naturapolis vergelijken — voor vrije keuze van zorgverlener kies restitutie
Vergelijk alle zorgverzekeringen op ons vergelijkingsplatform en lees ook ons artikel over de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ZZP'ers.
Veelgestelde vragen
Wordt het eigen risico afgeschaft in 2026?
Nee, het verplichte eigen risico blijft 385 euro in 2026. Het kabinet-Schoof heeft plannen voor verlaging (naar 165 euro) voor chronisch zieken in 2027, maar een volledige afschaffing op korte termijn is niet gepland.
Wie is vrijgesteld van het eigen risico?
Huisartsbezoeken, verloskunde en jeugdzorg (tot 18 jaar) zijn altijd vrijgesteld. Ziekenhuiszorg, medicijnen en fysiotherapie tellen wél mee voor het eigen risico.
Is een vrijwillig eigen risico verstandig?
Alleen als je zeker weet dat je weinig zorg nodig hebt én de extra korting daadwerkelijk bespaart ten opzichte van het extra risico dat je loopt. Bij twijfel: houd het bij het verplichte minimum van 385 euro.